Co to jest kogeneracja?
Kogeneracja (CHP, combined heat and power) to skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w jednym procesie. Silnik lub turbina napędza generator, a ciepło ze spalin, chłodzenia silnika i oleju odzyskuje się na potrzeby technologii, ogrzewania lub ciepłej wody.
W elektrowni konwencjonalnej ciepło jest w dużej mierze tracone. W układzie kogeneracyjnym trafia do odbiorcy, dlatego z tej samej ilości paliwa uzyskuje się więcej użytecznej energii. Po dodaniu agregatu absorpcyjnego ciepło można zamieniać także na chłód – mówimy wtedy o trigeneracji.
Wysokosprawna kogeneracja
Wysokosprawna kogeneracja to taka, która zapewnia określoną oszczędność energii pierwotnej w porównaniu z rozdzielnym wytwarzaniem prądu i ciepła. Status ten ma znaczenie przy korzystaniu z systemu wsparcia, w tym premii kogeneracyjnych, których forma zależy m.in. od mocy i rodzaju jednostki.
Sprawdzamy, czy planowany układ spełni kryteria wysokosprawnej kogeneracji i jaki instrument wsparcia może mieć zastosowanie w danym przypadku.
Agregaty i układy kogeneracyjne
Dobór technologii wynika z mocy, rodzaju paliwa i parametrów ciepła potrzebnego w zakładzie. Analizujemy warianty i ich wpływ na koszty eksploatacji, serwisu oraz elastyczność pracy.
- check_circleGazowe silniki tłokowe – najczęstsze w przemyśle i ciepłownictwie lokalnym
- check_circleTurbiny gazowe – przy większych mocach i zapotrzebowaniu na parę lub wysoką temperaturę
- check_circleUkłady ORC – wykorzystanie ciepła odpadowego o niższej temperaturze
- check_circleTrigeneracja – energia elektryczna, ciepło i chłód z jednego źródła
Kogeneracja na biogazie
Paliwem dla agregatu kogeneracyjnego może być biogaz z biogazowni rolniczej, oczyszczalni ścieków lub zakładu przetwórstwa spożywczego. Odpady i produkty uboczne zamieniają się wtedy w energię elektryczną i ciepło, a zakład ogranicza koszty utylizacji.
Przy projektach biogazowych analizujemy dostępność i stabilność substratów, lokalizację instalacji oraz sposób zagospodarowania ciepła – od tego zależy ekonomika całego przedsięwzięcia.
Zalety i wady kogeneracji
Zalety to przede wszystkim niższe koszty energii, wysoka sprawność wykorzystania paliwa, mniejsza emisja CO₂ niż przy rozdzielnym wytwarzaniu i większe bezpieczeństwo zasilania.
Do wad należy zależność od cen paliwa (przy gazie ziemnym), koszty serwisu i konieczność stałego odbioru ciepła. Układ przewymiarowany względem potrzeb cieplnych traci sens ekonomiczny – dlatego tak ważna jest analiza przed inwestycją.
Opłacalność i koszty kogeneracji
Kogeneracja opłaca się najbardziej tam, gdzie zapotrzebowanie na ciepło jest duże i stabilne przez większą część roku: w przemyśle spożywczym, chemicznym, papierniczym, w szklarniach, szpitalach czy ciepłowniach lokalnych.
Na wynik wpływają: liczba godzin pracy w roku, relacja cen gazu i energii elektrycznej, koszty uprawnień do emisji, dostępne wsparcie oraz nakłady inwestycyjne i serwisowe. Porównujemy kogenerację z alternatywami, np. fotowoltaiką z magazynem energii lub pompą ciepła, aby wskazać rozwiązanie najlepsze dla zakładu.